Топ-100
Back

ⓘ నాగరికత అనేది మానవులచే ఆవిర్భావం చెంది, పట్టణాభివృద్ధి, సామాజిక వర్గీకరణ, సామూహిక నడవడిక, కట్టుబాట్లు, సమాచార మార్పిడి, ఇతర సాంకేతిక పురోగతులచే రూపొందబడిన ఒక క్ ..




                                               

ఒల్మెక్ నాగరికత

దక్షిణ-మధ్య మెక్సికో ప్రాంతంలో క్రీస్తు పూర్వం 1200నుంచి 400 వరకు సంక్లిష్ట సమాజంతో కూడిన నాగరిగత వృద్ధి చెందింది. దీనినే ఒల్మెక్ నాగరిగత అని వ్యవహరిస్తారు. ప్రస్తుతం ఈ నాగరికత పరిఢవిల్లిన ప్రాంతాలు వెరాక్రజ్, టోబాస్కొ రాష్ట్రాల్లో ఉన్నాయి. అయితే ఈనాగరిగతకు చెందిన ప్రజలు కూడా జీవనవృక్షం సిద్ధాంతాన్ని నమ్మినట్టు ఈ చిత్రం తెలియజేస్తుంది. ఈ వృక్షం మొత్తం ఏడు శాఖలు, 12 వేర్లు కలిగివుంది. ఈ ఏడు శాఖలు ఒల్మెక్ ప్రజల్లోని ఏడు తెగలను సూచిస్తాయి. అదేవిధంగా 12 వేర్లు, మొత్తం 12 సముద్ర మార్గాలను సూచిస్తున్నాయని కొందరు పురాశాస్తవ్రేత్తలు అభిప్రాయ పడుతున్నారు.

                                               

హరప్పా

హరప్పా, పాకిస్తాను పంజాబుకు ఈశాన్యాన సాహివాలు పట్టణానికి నైఋతి దిశన 33 కి.మీ. దూరంలో వున్న ఒక ప్రాచీన నగరం. నవీన పట్టణం రావీ నది దగ్గరలో ఉంది. ఈ పట్టణంలో ప్రాచీన కోట ఉంది. ఇందులో సింధు లోయ నాగరికత లోని హెచి ఆకారపు నిర్మాణాలు కలిగివున్నది. ప్రస్తుత హరప్ప గ్రామం పురాతన ప్రదేశం నుండి 1 కిమీ కన్నా తక్కువ. ఆధునిక హరప్పాలో బ్రిటిషు రాజు కాలం నుండి లెగసీ రైల్వే స్టేషను ఉన్నప్పటికీ ఇది ఈ రోజు 15.000 మంది జనాభా కలిగిన చిన్న క్రాస్‌రోడ్సు కలిగిన పట్టణం. క్రీ.పూ. 3300 సం.లో ఈ నగరంలో ప్రజలు నివాసాలేర్పరచుకున్నట్టు, 23.500 ప్రజలు నివసించేవారనీ తెలుస్తోంది. ఆకాలంలో ఇంత జనాభాగల నగరం చరిత్రలోనే లేదు, నివస ...

                                               

మొహెంజో-దారో

మొహంజో-దారో, అనగా చనిపోయినవారి గుట్ట ప్రస్తుత పాకిస్థాన్ లోని సింధ్ ప్రాంతానికి చెందిన చారిత్రకంగా, నాగరికతపరంగా అత్యంత ప్రాముఖ్యత గల ప్రాంతం. క్రీ.పూ 2500 లో నిర్మించబడిన ఈ నగరం సింధు లోయ నాగరికత లో అత్యధిక స్థిరత్వం పొందిన, పురాతన ఈజిప్టు, మెసొపొటేమియా నాగరికత, మినోవా, నార్టే చీకో నాగరికతలకు సమకాలీనమైనది. క్రీ.పూ 19వ శతాబ్దంలో సింధు నాగరికత అంతరించిపోయినపుడు, ఈ నగరం పరిత్యజించబడినది. 1920వ సంవత్సరం వరకూ ఇది గుర్తించబడలేదు. అప్పటి నుండి ఈ ప్రాంతంలో చాలా పరిశోధనాత్మక త్రవ్వకాలు జరుపబడ్డాయి. 1980 లో దీనిని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ నగరంగా గుర్తించారు. ఈ స్థలం రాపిడి ఒరిపిడుల కారణంగాను, సరైన స ...

                                               

ఆర్యుల దండయాత్ర సిద్ధాంతం

కాకసస్ ప్రాంతానికి చెందిన ప్రజలు భారతదేశంపై దాడి చేసి, అక్కడున్న స్థానికులను తరిమిగొట్టి తమ భాషయైన సంస్కృతాన్ని, తమ సంస్కృతినీ ఇక్కడ విస్తరింపజేసాఅరని చెప్పే సిద్ధాంతమే ఆర్యుల దండయాత్ర సిద్ధాంతం. 19 వశతాబ్దంలో రూపుదిద్దుకున్న ఈ సిద్ధాంతం, 20 శతాబ్దపు చివరి పాదం వరకూ ప్రచారంలో ఉంది. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం -నల్ల సముద్రానికి, కాస్పియన్ సముద్రానికీ మధ్య ఉన్న కాకసస్ ప్రాంతానికి చెందిన ప్రజలు సుమారు సా.పూ.1500 ప్రాంతంలో ప్రస్తుత ఆఫ్ఘనిస్తాన్ - పాకిస్తాన్ - భారతదేశ మార్గంలో ఖైబర్ కనుమ ద్వారా భారతదేశానికి వచ్చారు; వారు గుర్రాలు పూన్చిన రథాలపై వచ్చారు. స్థానికులపై దాడి చేసి, వారిని ఓడించారు; ఈ ప్రజలు ...

                                               

సింధు లోయ నాగరికతకు చెందిన ఆవిష్కరణల జాబితా

ఈ జాబితా ప్రధానంగా సింధులోయ నాగరికతకు సంబంధించిన శాస్త్ర సాంకేతిక, నాగరికతపరమైన ఆవిష్కరణలను గురించి తెలుపుతుంది. ఈ నాగరికత చాలా ప్రాచీనమైనది, ప్రస్తుత పాకిస్తాన్, వాయవ్య భారతదేశంలోని ప్రాంతాల్లో విలసిల్లింది. ఈ నాగరికతకు ఘాగ్ర-హక్కర్ నాగరికత, హరప్పా నాగరికత అని కూడా పేర్లున్నాయి.

                                               

ఆరావళీ పర్వత శ్రేణులు

ఆరావళి పర్వతాలు వాయవ్య భారతదేశంలోని పర్వత శ్రేణి. ఈ పర్వత శ్రేణి ఢిల్లీ వద్ద మొదలై నైరుతి దిశలో సుమారు 692 కి.మీ. పాటు, దక్షిణ హర్యానా రాజస్థాన్ గుండా వెళ్ళి, గుజరాత్‌లో ముగుస్తుంది. ఈ పర్వత శ్రేణిలో ఎత్తైన శిఖరం గురు శిఖర్ - ఎత్తు 1.722 మీటర్లు.

నాగరికత
                                     

ⓘ నాగరికత

నాగరికత అనేది మానవులచే ఆవిర్భావం చెంది, పట్టణాభివృద్ధి, సామాజిక వర్గీకరణ, సామూహిక నడవడిక, కట్టుబాట్లు, సమాచార మార్పిడి, ఇతర సాంకేతిక పురోగతులచే రూపొందబడిన ఒక క్లిష్ట సమాజము. నాగరికత ఎదుగుతున్నకొద్దీ వివిధ ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ వ్యవస్థలలో ఎడబాట్లు స్పష్టమవుతాయి. కొన్ని ప్రాంతాలు కేంద్రీకరణకు గురై ఆయా చోట్ల జనసాంద్రత పెరుగుతుంది. ఉత్పాదకత, వర్తకము పెరుగుతాయి, ఏదోవొక రకమైన డబ్బు వాడుకలోకి వస్తుంది. వివిధ కళలు సర్వసాధారణం అవుతాయి, వాటిలో నేర్పరితనం పెరుగుతుంది. భాష ఏర్పడుతుంది. క్లిష్టమైన కట్టడాలు స్థాపించబడతాయి. ఆలోచనలు, సిద్ధాంతాలు పెరిగి కట్టుబాట్లు, చట్టాలు ఆచరణలోకి వస్తాయి. వేట, పశుపెంపకం మొదలుకొని సహజ పర్యావరణం మీద పెత్తనం పెరగకలదు. చుట్టుప్రక్కల గల ఆదిమ/మొరట జనులు మీద కూడా ఇది చెలాయింపబడవచ్చు. ప్రాంత విస్తరణ ఆవశ్యకత వచ్చి, యుద్ధాలు కూడా తప్పకపోవచ్చు.

పెద్ద నాగరికతలు మానవ అక్కర్లకు ఆశ్రయం కలిగిస్తాయి. ఇందువలన ఇక్కడకు వలసలు పెరిగి, బహుళ సంస్కృతులు గలవు. దట్టమైన జనసాంద్రతలో వర్గీకరణ జరిగి కులాలు వంటివి ఏర్పడతాయి. పాలన, ప్రభుత్వం, శాసన చట్టాలు అమలులోకి వచ్చి, రాజ్యం లేదా జాతి అవతరణ పరిస్థితికి చేరవచ్చు.

                                     

1. వ్యుత్పత్తి

నాగరికత అనేది ఒక సంస్కృత తత్సమము. నగరాలకు, పట్టణాలకు సంబంధించినది అని అర్థం. పాశ్చాత్త భాషలలో మొదట వాడబడిన civilization/civilisé అనే పదం లాటిన్ పదమైన civilis నుండి ఉద్భవించింది, సివిలిస్ అనగా నాగరికుడు లేదా పౌరుడు.

                                     

2.1. చరిత్ర చరిత్ర-పూర్వం

నాగరికత ఏర్పడటానికి మొట్టమొదటిగా కావాల్సింది కొరతలేని మిక్కిలి ఆహార ఉత్పత్తి. అత్యంత ప్రాచీన వ్యవసాయం 11.000 ఏళ్ళ క్రిందట ప్రాశ్చిమాసియా ప్రాంతమున నైలు నది, టిగ్రిస్ నదుల మధ్య సారవంతమైన చంద్రవంకగా పిలవబడే సాగుభూమిలో గాని; 9000 ఏళ్ల క్రిందట పాపువా న్యూ గినీ వద్ద గాని జరిగిందని గుర్తించారు. ఈ కాలంలో సుమారు 5300 క్రి.పూ. నాడు మెసొపొటేమియా నాగరికతలో సాగునీటి కట్టడాలు జరిగాయి. ఇదే సమయంలో ఉర్, ఉరుక్ వంటి పట్టణాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి, అత్యంత తోలి లిపులలో ఒకటైన క్యూనిఫార్మ్ లిపి కూడా ఇప్పుడే ఆవిర్భవించింది. ఈ సుమేరియన్ నాగరికతను భూమిపై నాగరికత వెలసిల్లుటకు, అభివృద్ధి చెందుటకు దోహదపడిన నాగరికతగా అంగీకరిస్తారు.

                                     

2.2. చరిత్ర క్లాసికల్ ఆంటిక్విటి

కర్ల్ జస్‌పెర్స్ అను జర్మన్ తత్వవేత్త ప్రకారం, ప్రాచీన నాగరికతలు ఆక్సియల్ యుగంలో తీవ్రమైనమైన ప్రభావాలకు లోనయ్యాయి. ఈ ప్రభావితాలకు కారణాలు ఋషులు, ప్రవక్తలు, మతపర సంస్కర్తలు, తత్వవేత్తలు. ఈ కాలం క్రీ.పూ. 600 నుండి 400, ప్రాంతాలు చైనా, భారత్, ఇరాన్, ఇస్రాయెల్, గ్రీకు. ఈ ప్రభావాలు నాగరికతల రూపురేఖలను శాశ్వతంగా మార్చివేశాయి. జూలియస్ జేనెస్ ప్రకారం ఈ నాగరికతలలో మార్పునకు కారణాలు "బైకామెరల్ మైండ్ అనే మానవ సిద్దాంతం తొలగిపోవడం", మానవ మేధస్సు విశాలం కావడం, హేతుబద్ద విధానాలు పెంపొందిపబడడము. విలియం హెచ్. మెక్‌నీల్ ప్రకారం, ఈ క్లాసికల్ యుగం, ప్రాచీన నాగరికతలకు, నేటి నాగరికతకు వారధి లాంటిది. ఇది చైనా నుండి మధ్యధరాసముద్రము వరకూ గల ప్రాంతాలనో తత్వములతోనూ ఆలోచనలతోనూ మతపరమైన భావనలతోనూ నింపివేసింది.

                                     

3. లక్షణాలు

మార్క్సిస్టు పురాతత్వ శాస్త్రజ్ఞుడు గోర్డాన్ చైల్డ్ అందించిన నాగరికత నిర్వచనం నుండి ఒక నాగరికతకు కలిగే లక్షణాలు ఇవి.

  • కొరతలేని ఆహార ఉత్పత్తి: సాధారణంగా వ్యవసాయ పంటలు మిగులు ధాన్యాలు సమకూర్చి, నాగరికతకు మూల కారణాలుగా నిలిచాయి. పెద్దమొత్తంలో పండడం, నిల్వ ఉండగలడం వలన వరి, గోధుమ, జొన్న వంటి మొక్కలు నాగరికతలకు ప్రాణధారం పోశాయి. అయితే కేవలం సముద్ర వనరులతోనే మనుగడ పొందిన నాగరికతలు కూడా కొన్ని ఉన్నాయి.
  • వ్రాత/లిపి: శిలా శాసనాలు వెయ్యబడతాయి. వ్యాపారులు, పండితులు తదితరులు ముహుర్తాలు, విశేషాలు వంటివి లిఖించడానికి వ్రాతపై ఆధారపడతారు.
  • స్మారక కట్టడాలు: పిరమిడ్ లు, ఆలయాలు వంటివి
  • పట్టణాభివృద్ధి: కాలువలు, రోడ్లు ఉంటాయి. సామూహిక స్థలాలు కూడా వెలుస్తాయి బావులు, సంతలు వంటివి
  • ఆలోచనలు: చుట్టూ పరిసరాల మీద అవగాహన, నమ్మకాలు, భక్తి వంటివి కలగడం.
  • లలితకళలు: నాటకాలు, చిత్రలేఖనం, జానపద గీతాలు
  • కంసాలి/కుమ్మరి పనులు: లోహ మిశ్రమాల లేదా బంక మట్టి పాత్రలు, సామగ్రి వాడుకు, గనులు తవ్వకం. అయితే ఇవి లేకుండా ఉన్న నాగరికతలు కూడా ఉన్నాయి ఉదా: మెసో అమెరికన్ నాగరికతలు
  • ఉద్యోగరీత్య సామాజిక వర్గీకరణ: పాలకులు, పామరులు తదితర వర్గాలుగా సమాజం చీల్చబడుతుంది.
  • జనసాంద్రత: ఆహార లభ్యత వలన జన, పాడి పశువుల సంఖ్య పెరుగుతుంది. కాని ఇతర జంతు సంపద, పర్యావరణం దెబ్బతినబడుతుంది.


                                     

4. కొన్ని ముఖ్య నాగరికతలు

  • లెవంట్/కెనాన్
  • ప్రాచీన ఈజిప్టు
  • ఇలమ్
  • సుమేర్: మెసొపొటేమియా నాగరికత
  • ప్రాచీన దగ్గరి తూర్పు
  • మెసొపొటేమియా/సుమేర్
  • హెల్లాడిక్ యుగం ప్రాచీన గ్రీకు
  • చరిత్రపూర్వ ఆర్మేనియా
  • ప్రాచీన చైనా
  • సింధూ లోయ నాగరికత
  • మినోన్ నాగరికత
                                     

4.1. కొన్ని ముఖ్య నాగరికతలు క్రొత్త ప్రపంచం

  • జపోటెక్ నాగరికత
  • టోల్‌టెక్
  • ఓల్‌మెక్
  • నార్టే చికో, కరల్, లేదా కరల్-సుపే నాగరికత.
  • అజ్‌టెక్ నాగరికత
  • మాయా నాగరికత
  • ఇన్‌కా సామ్రాజ్యం

క్లాసికల్ నాగరికతలపై ప్రభావం చూపగలిగిన నాగరికతలు

  • మధ్యధరా ప్రాంతపు నాగరికతలు క్లాసికల్ యుగం
  • ప్రాచీన గ్రీకు, హెల్లెనిక్ నాగరికత.
  • ఫినీషియా
  • లా టేనె సెల్‌ట్స్
  • రెండవ దేవాలయం యూద మతము
  • రోమన్ సామ్రాజ్యం
  • మధ్య తూర్పు నాగరికతలు
  • జార్జియన్, ఆర్మేనియన్ నాగరికతలు.
  • ఇస్లామిక్ నాగరికత.
  • ఫినీషియన్ నాగరికత
  • ఇరానియన్ నాగరికత, అకీమెనిడ్ కాలంనుండి
  • భారతీయ హిందూ, బౌద్ధ నాగరికతలు.
  • గుప్త సామ్రాజ్యం - ఉత్తర భారతదేశం
  • చోళ సామ్రాజ్యం - దక్షిణ భారతదేశం
  • మౌర్య, మౌర్యుల తరువాతి భారతీయ నాగరికతలు
  • ప్రాచీన సిలోన్ నాగరికతలు
  • తూర్పు ఆసియా నాగరికతలు
  • చైనీయుల నాగరికత
  • కొరియన్ నాగరికత
  • జపనీయుల నాగరికత
  • వియత్నామీయుల నాగరికత
  • ఆగ్నేయ ఆసియా నాగరికతలు
  • శ్రీవిజయ, సింఘసారి, మజాపహిత్ నాగరికతలు
  • అంగ్‌కోర్ కాంబోడియా
  • బర్మీస్, థాయి, లావో నాగరికతలు
  • ఫునాన్, చెన్-లా
  • మధ్య ఆసియా నాగరికత
  • టర్కిక్, మంగోల్ నాగరికతలు
  • టిబెట్ నాగరికత
  • ఐరోపా నాగరికతలు
  • రష్యన్ నాగరికత
  • బైజాంటియం, తూర్పు ఆర్థడాక్స్ క్రిస్టెండమ్
  • పశ్చిమ క్రిస్టెండమ్

15, 16వ శతాబ్దాలలో ఐరోపా నావికులు అనేక ప్రాంతాలను పరిచయం చేయడము, ఈ ప్రాంతాల మధ్య వర్తక వాణిజ్యాలు సాధారణమవడం, ప్రపంచంలోని దాదాపు అన్ని దేశాలు ఐరోపా సంస్కృతికి చెందిన ప్రభుత్వాలను అనుకరించడం, పరిశ్రమలు, వాణిజ్యం, సంస్కృతి, ఇటు అమెరికానుండి అటు ఆస్ట్రేలీయా వరకు ఐరోపా సంస్కృతి వ్యాపించింది.



                                     

5. ఇవీ చూడండి

  • హోలోసీన్ కేలండర్, which uses a dating system similar to astronomical year numbering but adds 10.000, placing a zero at the start of the Human Era HE, the beginning of human civilization cca. 11.500 years ago, approximating the Holocene Epoch HE, post Ice Age and spanning the whole of civilization, for easier geological, archaeological, dendrochronological and historical dating.
  • కర్దషేవ్ స్కేల్
  • ప్రపంచ చరిత్ర
  • సంస్కృతి
  • నాగరికత కోర్
  • మానవ జనాభా