Топ-100
Back

ⓘ ప్రకృతి - వికృతి. ఎల్ల భాషలకు జనని సంస్కృతంబు - అని మన పూర్వీకుల అభిప్రాయం. సంస్కృత భాషలో నుండే ఈ ప్రపంచ భాషలు పుట్టాయని వారి నమ్మకం. సాధారణంగా మనం వాడుకునే తెల ..




                                               

తెలుగు వ్యాకరణం

తెలుగు వ్యాకరణము పై సిద్ధాంత గ్రంథము నన్నయ్య సంస్కృతంలో ఆంధ్రశబ్దచింతామణి అనే పేరుతో వ్రాశారు. ఆ తరువాత అధర్వణ, ఆహోబల సూత్రాలు, వార్తికాలు, భాష్యాలు వ్రాశారు.19వ శతాబ్దంలో చిన్నయసూరి సులభమైన తెలుగు వ్యాకరణంను బాలవ్యాకరణం అనే పేరుతో రాశారు. నన్నయ ప్రకారం నియమాలు లేని భాషను గ్రామ్యం లేక అపభ్రంశం కావున సాహిత్యానికి పనికిరాదనేవారు. కావున అప్పట్లో సాహిత్యమంతా వ్యాకరణానికి లోబడి వుండేది. అలంకారాలు తెలుగు పదాలు తెలుగు అక్షరాలు విభక్తి ప్రకృతి - వికృతి వచనములు సమాసము ఛందస్సు తెలుగు వాక్యాలు సంధి భాషాభాగాలు

                                               

వార్త (పత్రిక)

తెలుగు జాతీయ దినపత్రిక వార్త తెలుగు దినపత్రిక. దీనిని 1996లో సంపాదకులు ఎ.బి.కె.ప్రసాద్నేతృత్వంలో హైదరాబాదుకు చెందిన పారిశ్రామికవేత్త గిరీష్ సంఘీ సోదరుల యాజమాన్యంలో ప్రారంభంలోనే హైదరాబాదు, విజయవాడ, విశాఖపట్నం, కర్నూలు, కరీంనగర్, మహబూబ్ నగర్, ఖమ్మం, నెల్లూరు, నల్గొండ మొత్తం తొమ్మిది కేంద్రాలనుండి ప్రచురితమైంది. తరువాత 19కేంద్రాలకు విస్తరించింది.

                                               

సాంబారు

సంభారము అనే సంస్కృతపదం ఉన్నది. పదార్ధ సంచయము అనే అర్ధము ఉన్నది. సంబారము సంభారుకి వికృతము. సంభారము యొక్క రూపాంతరము సంబారు. సంబారము అనే మాటకే ఉప్పు చింతపండు లోనుగ వంటదినుసులు అనే అర్ధము కాక, వండిన సాదకము అనే అర్ధంలో శ్రీనాధుడు వాడినాడు: శాక పాకములలో సంబారములతోడ, పరిపక్వమగు పెసరపప్పుతోడ, ఇక్కడ సంబారము వంటవస్తువులుగాక సాంబారు వంటి కూరలు అని అర్ధం వస్తుంది. సంబారమునకు రూపాంతరమైన సాంబారుకు పప్పుపులుసు అనే అర్ధం రూఢమవుతుంది. సంభారము- ప్రకృతి సంబారము-వికృతి సంబారు- రూపాంతరము సాంబార్, సాంబారు- ప్రస్తుతపు వాడుకరూపాలు.

                                               

కేతు బుచ్చిరెడ్డి

ఇతడు కడపలో 1942, జూన్ 17వ తేదీన జన్మించాడు. వృత్తి రీత్యా అనంతపురంలో స్థిరపడ్డాడు. ఇతడు కడపలోని రామకృష్ణ హైస్కూలులోను, ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలోను చదివాడు. పిమ్మట గుంటూరులోని వైద్యకళాశాలలో ఎం.బి.బి.యస్. చదివాడు. ఆ తర్వాత అనంతపురం పోలీస్ శిక్షణ కళాశాలలో వైద్యాధికారిగా పనిచేశాడు. ఒకవైపు వృత్తిని కొనసాగిస్తూ, ప్రవృత్తిగా రచనలు చేయసాగాడు. ఇతనికి భార్య లక్ష్మీకాంతమ్మ, ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. ఇతని కథలు, గేయాలు, కవితలు, వ్యాసాలు దాదాపు అన్ని పత్రికలలో, ఆకాశవాణి కడప కేంద్రంలో ప్రచురణ/ప్రసారం అయ్యాయి. ఇతడు తన మిత్రులతో కలిసి కొంతకాలం "కవిత" అనే పత్రికను నడిపాడు.

                                               

నిషాదం

నిషాదం ఇది ఒక తెలుగు కవితల పుస్తకం, నిషాదం అనగా ఏనుగు ఘీంకారం అని అర్దం. ఈ పుస్తకాన్ని వేగుంట మోహన్ ప్రసాద్ వ్రాసారు. మొహన్ ప్రసాద్ కలం పేరు "మో". ఈ నిషాదంలో ఇంచుమించు 70 కవితలున్నాయి. ప్రపంచీకరణ, ఆర్థిక సరళీకరణ క్రమం మొదలై రెండు దశాబ్దాలు ముగిసాయి. రెండో దశాబ్దంలో తెలుగు సమాజ సంక్షోభం మొత్తం ఈ సంపుటిలో ఉంది. ఒక దశాబ్ది కవిత్వాన్ని నిషాదంగా సంపుటీకరించాడు. గానకళకు పునాది సప్త స్వరాలు. అందులో నిషాదం సప్తమ స్వరం. ఏనుగు ఘీంకారమే నిషాదంగా జనించిందని గాన కళాబోధిని వివరిస్తోంది. కవిత్వ కళాబోధిని మనకెటూ లేదు కనుక సంగీత శాస్త్ర పరిభాషా పదాన్ని కవిత్వానికి అనవయించుకోవటం కొత్తే. సప్త స్వరాలలో రిషభ, ...

                                               

ఆకాశం

ఆరుబయటనుండి పైకి చూస్తే మనకు కనిపించే నీలిరంగు ఆవరణమే ఆకాశం. ఆకాశానికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదము ఆకసము. భూమి ఉపరితలంపై ఉండే మేఘాలు, నీటియావిరితో కూడిన వాయు ఆవరణాలపై పడిన సూర్యకాంతి పరావర్తనం చెందడం వలన ఆకాశం మనకు నీలిరంగులో కనబడుతుంది. కాని నిజానికి ఆకాశం ఏ రంగునూ కలిగి ఉండదు. అందుకే మనకు రాత్రి సమయంలో ఆకాశం సూర్యకాంతి లేకపోవడం వలన చీకటిగా కనిపిస్తుంది. ఆ చీకటిలో అనంత దూరాలలో ఉన్న నక్షత్రాలు, గ్రహాలు చిన్న చిన్న చుక్కలుగా కనిపిస్తాయి.

                                     

ⓘ ప్రకృతి - వికృతి

ఎల్ల భాషలకు జనని సంస్కృతంబు - అని మన పూర్వీకుల అభిప్రాయం. సంస్కృత భాషలో నుండే ఈ ప్రపంచ భాషలు పుట్టాయని వారి నమ్మకం. సాధారణంగా మనం వాడుకునే తెలుగు మాటలు చాలావరకు సంస్కృత భాషలో నుండి స్వల్ప మార్పులతో గ్రహించినవి. అలాగే కొన్ని పదాలు ప్రాకృత భాషల నుండి వచ్చాయని వ్యాకరణ వేత్తలు తెలియచేశారు.

సంస్కృతంతో సమానమయిన పదాలను తత్సమాలని, సంస్కృత ప్రాకృతాల నుండి పుట్టినవి తద్భవాలని అన్నారు. ఇలాంటి తత్సమ తద్భవ శబ్దాలను మనం వికృతులు గాను, సంస్కృత, ప్రాకృత శబ్దాలను ప్రాకృతులు లేదా ప్రకృతులు గాను చెప్పుకుంటున్నాము. అనగా ప్రకృతి నుండి వికారం పొందినది వికృతి అంటారు. ఇలా వికారం పొందినప్పుడు ఆ ప్రకృతి శబ్దం వర్ణాగమం, వర్ణలోపం, వర్ణ వ్యత్యయం, వర్ణాధిక్యం, రూప సామ్యం, వేరొక రూపం పొందడం వంటి గుణగణాలతో ఉంటుంది.

తెలుగు భాషలో చాలా ప్రకృతి వికృతులుగా ఉన్నాయి. తెలుగు నిఘంటువులు వీటిని ఆకారాది క్రమంలో చూపిస్తాయి.karyam

తెలుగు భాషలో కొన్ని ప్రకృతి వికృతి పదాలు:

ముఖము - మొగము, మోము

రూపము - రూపు

వీధి - వీది

శాల - సాల

సందేహము - సందియము

సపత్ని - సవతి

యువతి - ఉవిద

మతి - మది

పినాకిని - పెన్న

పీఠ - పీట

పిత్తళ - ఇత్తడి

దృఢము - దిటము

దేవాలయము - దేవళము

నిజము - నిక్కము

కుమారుడు - కొమరుడు

కావ్యము - కబ్బము

కుఠారము - గొడ్డలి

  • తెలుగు వ్యాకరణము, వర్రే సాంబశివరావు, దేవీ పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 1999.